Darmowe notatki z języka polskiego do matury 2026.
W dzisiejszym powtórzeniu poznasz: schemat notatki syntetyzującej, typy narracji, środki stylistyczne z baroku.
Opracowanie przygotowała:
Katarzyna Kucharska, polonistka, autorka pierwszych opracowań na maturę ustną!
Kurs maturalny na poziomie podstawowym wersja BASIC
Poprzednia najniższa cena: 449,00 zł.
Kliknij TUTAJ, by poznać szczegóły
Kurs maturalny z języka polskiego – pełne przygotowanie do egzaminu
Ten kompleksowy kurs został zaprojektowany z myślą o uczniach przygotowujących się do egzaminu maturalnego z języka polskiego. Obejmuje on wszystkie niezbędne elementy, które pozwalają nie tylko na systematyczne powtórzenie materiału, ale także na zdobycie praktycznych umiejętności egzaminacyjnych.
Zawartość kursu:
- 143 lekcje video – szczegółowe omówienie treści wymaganych na maturze w formie przystępnych nagrań.
-
opracowania epok literackich,
-
omówienia lektur oraz wybranych fragmentów,
-
odpowiedzi na pytania jawne CKE,
-
schemat rozprawki oraz workbook do ćwiczenia jej pisania,
-
konwencje i terminy literackie,
-
schemat notatki syntetyzującej.
Notatki premium oraz:
-
-
Omówienie zadań z informatora CKE – krok po kroku z komentarzem, jak poprawnie rozwiązywać polecenia egzaminacyjne.
-
2 autorskie arkusze próbne – przygotowane w oparciu o wytyczne egzaminacyjne, umożliwiające sprawdzenie swojej wiedzy w warunkach zbliżonych do egzaminu.
-
Stały kontakt z prowadzącą – możliwość zadawania pytań poprzez platformę kursową lub drogą mailową.
-
Dostęp do kursu do 31 maja 2026 roku .
Kurs łączy w sobie materiał teoretyczny i praktyczny, pozwalając na pełne przygotowanie do wszystkich części egzaminu: testu, rozprawki, notatki syntetyzującej oraz matury ustnej.
Przepis na udaną notatkę syntetyzującą
Co to jest notatka syntetyzująca?
Notatka syntetyzująca to krótka forma wypowiedzi (ok. 60–90 wyrazów), w której:
- selekcjonujesz najważniejsze informacje z dwóch tekstów,
- przedstawiasz stanowisko każdego autora wobec określonego zagadnienia,
- porównujesz te stanowiska, wskazując podobieństwa i/lub różnice,
- formułujesz wniosek zgodny z treścią tekstów.
Ta forma łączy w sobie elementy streszczenia i porównania, dlatego wymaga zarówno zwięzłości, jak i analizy.
Krok po kroku — jak ją napisać
1. Uważnie przeczytaj oba teksty
Najpierw zapoznaj się z tekstami, na które masz odpowiedzieć. Podkreślaj:
- kluczowe informacje,
- opinie i argumenty autorów,
- to, co wprost odpowiada na temat notatki
Dobrym sposobem jest zapisanie krótkich notatek przy tekście — to ułatwia selekcję treści
2. Zidentyfikuj temat
Zanim zaczniesz pisać, dokładnie określ, o jaki problem lub zagadnienie pyta zadanie. Notatka musi być na temat — każde zdanie powinno się do tego odnosić. Możesz podkreślić w poleceniu kluczowe frazy, żeby w trakcie pisania do nich wracać.
3. Wybierz najważniejsze informacje
Z obu tekstów wybierz tylko te informacje, które:
- dotyczą tematu notatki,
- wyjaśniają stanowisko autora,
- pomagają w porównaniu poglądów.
Pamiętaj, że to zwięzły tekst, więc bez zbędnych szczegółów!
4. Przedstaw stanowiska autorów
W kilku zdaniach opisz:
- co mówi pierwszy autor,
- co mówi drugi autor.
Używaj własnych słów — unikaj cytowania. Operuj parafrazą i uogólnieniami
Przydatne rozpoczęcia:
- Autor X zauważa, że…
- Z kolei Y podkreśla, iż…
5. Porównaj poglądy
Po przedstawieniu stanowisk:
- pokaż, co ze sobą łączy,
- co je różni,
- albo jak jedno uzupełnia drugie.
To sedno notatki syntetyzującej
6. Dodaj wniosek
Na koniec napisz krótkie ogólne zdanie podsumowujące, w jaki sposób oba teksty odnoszą się do tematu.
Styl i język – jak pisać?
Rzeczowo — skup się na faktach i poglądach, nie oceniaj
Spójnie — logiczne przejścia między zdaniami
Własne słowa — unikaj przytaczania cytatów
Bez dygresji — trzymaj się tematu
Parafraza i uogólnienia pomagają skrócić treść
Długość i punktacja
Na maturze notatka syntetyzująca powinna mieć 60–90 wyrazów — ani mniej, ani więcej. Za jej napisanie możesz otrzymać punkty w kategorii Treść i Poprawność językowa — dlatego warto dbać o zwięzłość i poprawność wypowiedzi.
Podsumowanie najważniejszych zasad
- Przeczytaj dokładnie oba teksty
- Sformułuj temat własnymi słowami
- Wybierz najistotniejsze informacje
- Przedstaw stanowiska autorów
- Porównaj poglądy i napisz wniosek
- Pisownia i liczba wyrazów ma znaczenie
Workbook – pisanie rozprawki
Poprzednia najniższa cena: 14,99 zł.
Kliknij TUTAJ, by poznać szczegóły
Workbook zawiera:
- definicje elementów rozprawki (teza, argument, przykład, wniosek, kontekst)
- kolejność pracy nad rozprawką
- schemat rozprawki
- przykładową rozprawkę na 35 pkt.
- 5 tematów rozprawek do samodzielnego napisania wg schematu
Typy narracji
1. Narrator występuje w epice – to podmiot opowiadający o wydarzeniach świata przedstawionego.
Narrator pierwszoosobowy
- posługuje się 1. osobą (np. „ja zrobiłem”, „widziałem”),
- jest uczestnikiem wydarzeń,
- ma ograniczoną wiedzę,
- narracja najczęściej jest subiektywna.
Przykład: Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki.
Narrator drugoosobowy
- zwraca się czytelnika za pomocą zaimków „ty”, „tobie”, „twój”, stawiając go w roli głównego bohatera – tworzy w ten sposób poczucie uczestnictwa w akcji
- rzadki w literaturze, najczęściej stosowany w krótkich formach literackich
- tworzy wrażenie bezpośredniego dialogu.
Narrator trzecioosobowy
- opowiada w 3. osobie,
- stoi poza światem przedstawionym,
- może być obiektywny lub subiektywny,
- często wszechwiedzący.
Przykład: Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara.
Typy narracji trzecioosobowej:
obiektywna – narrator tylko obserwuje, bez ocen.
autorska – narrator wszechwiedzący, dystans, komentarze,
personalna – świat ukazany z perspektywy bohatera
Kurs rozprawkowy
Poprzednia najniższa cena: 399,00 zł.
Kliknij TUTAJ, by poznać szczegóły
Kolejna edycja kursu rusza 1.03.2026 roku!
Kurs pisania rozprawki na 35 punktów.
W ramach kursu dowiesz się:
-
jak napisać argumentację na 16 z 16 pkt.
-
jak zmaksymalizować punkty za język wypowiedzi 11/11
-
jak dobierać lektury do tematu
-
jak wprowadzać zdanie tezy, argumentów, przykładów, wniosków i kontekstów
Dodatkowo:
-
workbook do samodzielnej pracy
-
schemat wypowiedzi argumentacyjnej
-
schemat notatki syntetyzującej
-
konsultacje indywidualne
-
powtórka wybranych lektur: „Makbet”, „Dziadów” cz. III, „Pan Tadeusz”, „Lalka”, „Wesele”
-
notatki do wszystkich epok
-
notatki do wszystkich lektur
-
notatki z kontekstów
-
odpowiedzi na pytania jawne
-
dostęp do pełnego kursu video w wersji BASIC – https://siewie.edu.pl/materialy-do-matury-z-polskiego/kursy-maturalne-jezyk-polski/
Środki stylistyczne literatury baroku
Epoka baroku w literaturze cechuje się bogactwem środków artystycznych, które mają wywołać efekt zaskoczenia, kontrastu i głębokiej refleksji. Twórcy barokowi często stosowali figury retoryczne i stylistyczne, by wydobyć dramatyzm, paradoks świata i sprzeczności ludzkiego doświadczenia.
Najważniejsze środki stylistyczne:
1. Kontrast (antyteza)
To kluczowa cecha baroku — epoka kontrastów.
Zestawienie przeciwstawnych pojęć („miłość — śmierć”, „życie — nicość”), które podkreślają dramatyzm utworu oraz poruszanego zagadnienia.
Pakiet odpowiedzi na maturę ustną + schemat do samodzielnej pracy 2026-2028
Poprzednia najniższa cena: 99,00 zł.
Pakiet odpowiedzi na pytania jawne na maturę ustną.
Materiał zawiera opracowanie w formie PDF.
Każda wypowiedź ma zaznaczoną tezę, zdania argumentacyjne, wnioski i konteksty.
Razem z opracowaniem pytania dostajesz zeszyt ćwiczeń ze schematem do samodzielnego uzupełnienia.
Materiał dostosowany do lat: 2026-2028.
2. Oksymoron
- Połączenie dwóch sprzecznych wyrazów („mróz gorejący”, „ogień lodowy”), które tworzy paradoksalne obrazy
- Służy zaskoczeniu oraz ukazaniu złożoności i niejednolitości świata.
3. Paradoks
- Myśl pozornie sprzeczna z logiką, która po głębszym przemyśleniu odsłania prawdę (np. „Pierwszym warunkiem nieśmiertelności jest śmierć”).
- Barok uwielbiał paradoksy jako sposób wyrażania sprzecznych doświadczeń człowieka.
4. Koncept
- Zaskakujący pomysł artystyczny stanowiący o organizacji i przesłaniu wiersza. Mógł polegać na zadziwiających zestawieniach wyrazów, nietypowej budowie utworu czy mieszaniu tonów wypowiedzi.
- Bardzo ceniony w poezji barokowej — ma szokować i skłaniać do refleksji.
- Pamiętaj: zawsze wskazuj składowe konceptu: w jaki sposób autor próbuje zaskoczyć czytelnika?
5. Anafora
- Powtórzenie tego samego słowa lub frazy na początku kolejnych wersów lub segmentów utworu — wzmacnia rytm i nacisk na powtarzany motyw. Nierzadko wzbudza poczucie harmonii.
6. Epifora
- Powtórzenie na końcu wersów, fraz lub zdań — podobnie jak anafora służy ekspresji i rytmizacji.
7. Hiperbola
- Wyolbrzymienie uczuć, zjawisk lub opisów — tworzy ekspresyjny, intensywny wyraz poetycki.
8. Inwersja
- Przestawienie normalnego szyku wyrazów — poeci barokowi często manipulowali składnią dla efektu artystycznego.
9. Przerzutnia
- Przeniesienie części zdania do kolejnego wersu — zaburza naturalną intonację i buduje napięcie.
10. Kalambur
- Gra słów oparta na podobieństwie brzmieniowym, która ujawnia dwuznaczność i często dodaje humor lub głębszy sens.
11. Puenta (pointa)
- Błyskotliwe, zaskakujące zakończenie utworu — często paradoksalne lub przewrotne, pozostawia czytelnika w refleksji.
Funkcje tych środków w literaturze
Barokowi autorzy używali tych środków, aby:
ukazać świat jako pełen napięć i kontrastów,
wydobyć sprzeczności ludzkiego losu.
zaskoczyć odbiorcę nieoczywistymi obrazami i formą,
podkreślić dramatyzm i głębię uczuć,
Omówienie wszystkich epok i lektur, kontekstów oraz opracowanie na maturę ustną znajdziesz w moich Kursach maturalnych
