Ramy czasowe epoki
Od IX wieku p.n.e do V wieku n.e. <- antyk kończy się wraz z upadkiem religii politeistycznych, kiedy chrześcijaństwo staje się religią dominującą.
Nazwa epoki
Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa antiqus, czyli dawny. Renesansowi uczeni zaczęli w XV–XVI wieku odkrywać na nowo kulturę Greków i Rzymian (teksty filozofów, dzieła sztuki, literaturę). Aby odróżnić tę dawną kulturę od swojej epoki, nazwali ją właśnie antykiem – czyli starożytnością.
Podział epoki
Antyk dzielimy na:
- antyk grecko-rzymski, czyli ten oparty na religii politeistycznej (mitach).
- antyk judeochrześcijański, czyli ten oparty na religii monoteistycznej (Biblia).
Pełne opracowanie epoki znajdziesz w mojej notatce PDF, w której znajdziesz szczegółowe informacje o twórcach, filozofii, sztuce, teatrze, gatunkach literackich, wzorcach osobowych epoki itd.
Twórcy antyku i lektury z antyku grecko-rzymskiego
1. Mity – przekazywane w tradycji ustnej i anonimowe, gdyż były tworzone przez całą społeczność.
2. Homer – „Iliada” i „Odyseja” – dwa eposy, które powstały na podstawie mitologii.
3. Tyrtajos – poezja o tematyce wojennej i zagrzewającej do walki.
4. Safona – poezja o tematyce miłosnej.
5. Sofokles – „Antygona” i „Król Edyp”.
6. Horacy – Oda „Exegi monumentum”, „Do Rzeczypospolitej”, Do Leukonoe”.
Opracowanie lektur z antyku znajdziesz TUTAJ
Opracowanie wszystkich lektur znajdziesz TUTAJ
Filozofia antyku
Epikureizm:
- dążenie do przyjemności
- unikanie cierpienia
- radość z tego, co się ma
Stoicyzm
- cnota i mądrość jako wartości najważniejsze
- stoicki spokój – zachowanie dystansu emocjonalnego niezależnie od sytuacji
Zasady sztuki antycznej – rzeźby
– Harmonia – dążenie do ładu i równowagi w dziele; wszystkie elementy są ze sobą zgodne i tworzą spójną całość.
– Proporcja – zachowanie właściwych stosunków między częściami dzieła (np. ciała w rzeźbie lub elementów budowli), dzięki czemu całość wygląda naturalnie i doskonale.
– Inspiracja mitologią – artyści często czerpali tematy z mitologii greckiej i rzymskiej, przedstawiając bogów, herosów i wydarzenia mitologiczne.
Gatunki literackie z antyku
Mit – opowieść o charakterze sakralnym, która miała wyjaśniać to, co niezrozumiałe i trudne do pojęcia.
Epos – oparty na mitologii tekst pisany heksametrem i podniosłym tonem, który ukazuje bohatera zbiorowego na tle ważnego wydarzenia dla tej zbiorowości. Epos wykorzystuje opisy batalistyczne, porównania homeryckie, epitety stałe. W eposie miesza się świat ludzi i bogów.
Tragedia antyczna – tekst dramatyczny, podzielony na epejsodiony (monologi i dialogi) i stasimony (pieśni chóru), w którym ukazuje się bohatera tragicznego (jest pyszny, jest idealistą, ponosi klęskę), stojącego w konflikcie tragicznym (nierozwiązywalnym sporze dwóch racji), nad którym ciążyło Fatum. Tragedia antyczna spełniała trzy zasady: trójjedności, mimesis i decorum.
Pieśń – gatunek liryczny, przeznaczony początkowo do śpiewania, podzielony na strofy o regularnej budowie, zawierający refren, rymy oraz szereg środków poetyckich.
Jeśli chcesz mieć dostęp do wszystkich moich materiałów, zapraszam Cię do KURSÓW MATURALNYCH
